مدیر کسب و کار الکترونیکی

گوگل تنها یک الگوریتم مشخص برای رتبه‌بندی نتایج جستجو و امتیازدهی به سایت‌ها ندارد؛ الگوریتم‌های گوگل پیچیده‌تر از این حرف‌ها هستند. اول‌ازهمه بگوییم که اطلاعاتی که از این الگوریتم‌ها داریم همان چیزی است که گوگل می‌خواهد ما به‌عنوان صاحب سایت یا سئوکار بدانیم.

در اصل الگوریتم‌هایی است که گوگل می‌خواهد ما را در جریان چندوچون کارش بگذارد و قطعاً همه پارامترهای گوگل را شامل نمی‌شود. مثلاً گوگل دستورالعملی نوشته که خزنده‌های جستجوگر (Crawler)، هر سایتی که محتوای کپی شده دارد، از نتایج جستجو حذف کند. اسم این دستورالعمل هم الگوریتم دزد دریایی گذاشته است.

انواع الگوریتم های گوگل

اگر سئوکار هستید یا می‌خواهید سئو سایت خودتان را به‌زودی آغاز کنید، ‌ احتمالاً‌ نام برخی از الگوریتم‌ های گوگل برایتان آشنا باشد. الگوریتم‌هایی مثل باغ‌وحش گوگل که از نام حیوانات گرفته شدند.

در اینجا الگوریتم‌های بزرگ و کوچکی که از ابتدا تا به امروز توسط گوگل معرفی شدند و سرزبان‌ها افتادند را نام می‌بریم؛ اما فقط الگوریتم‌های مهم گوگل که کاربردی‌تر هستند را توضیح می‌دهیم.

معرفی مهم‌ترین الگوریتم های گوگل

اگر رتبه سایت شما در نتایج جستجو جابه‌جا شده است و نتوانستید دلیل منطقی برای این تغییر رتبه پیدا کنید، شاید ربطی به الگوریتم گوگل داشته باشد. محتوای سایت شما می‌تواند از طرف گوگل کارت قرمز دریافت کند و جریمه شود یا حتی می‌تواند کارت سبز دریافت کند و لینک ۱ را از آن خودش کند.

پس فکر دورزدن گوگل را از ذهنتان بیرون کنید. کسی چه می‌داند شاید الگوریتم جدید گوگل دست شما را رو کند. آن وقت است که باید برای همیشه با گوگل خداحافظی کنید و از صحنه روزگار خارج شوید!

1- الگوریتم رقص گوگل (Google Dance) (2004)

به الگوریتم گوگل دنس به چشم یک چالش رقص نگاه کنید. در این چالش هر فردی فرصت دارد تا توانایی‌ها و هنر خودش را به داوران نشان دهد. الگوریتم رقص گوگل هم برای این روی کار آمده تا شانس دوباره‌ای به سایت‌هایی که رتبه خوبی در نتایج جستجو ندارند، بدهد.

گوگل محتواهای قدیمی و جدید سایت‌های مختلف را چند باری در نتایج جستجو جابه‌جا می‌کند. هدف از این کار، بررسی رفتار کاربران در خصوص سایت شما است. اگر محتوای مفیدی برای کاربران تولید کرده باشید، شانس این را دارید که رتبه خوبی در صفحه نخست جستجو بگیرید. در غیر این صورت فرصتتان را از دست می‌دهید.

2- الگوریتم سندباکس (Google Sandbox) (2004)

اگر سایت جدیدی راه اندازی کردید و فکر می‌کنید یک شبِ وارد بازار رقابتی نتایج جستجو می‌شوید، سخت در اشتباهید. الگوریتم سند باکس گوگل بین 1 تا 4 ماه محتوای سایت شما را بررسی می‌کند و هیچ جایگاهی برایش در نظر نمی‌گیرد. اما اگر محتوای شما کیفیت کافی را داشته باشد از جعبه ماسه‌ای خارج می‌شوید.

خب حق هم دارد؛ آن‌قدر که سایت‌های بی‌کیفیت و اسپم در فضای وب ساخته می‌شود که یکی باید جلوی انتشار آن را بگیرد، حالا چه کسی بهتر از موتورهای جستجوگر گوگل؟! البته این را هم بگوییم که وجود الگوریتم Sandbox هیچ‌وقت به‌صورت رسمی توسط گوگل تأیید نشده است.

3- الگوریتم کافئین (Caffeine) (2010)

حول‌وحوش سال 2009 بود که گوگل به فکر ایجاد یک تغییر اساسی در ربات‌های خزنده خودش افتاد. آن زمان‌ها مثل الان نبود که محتوای منتشر شده، در کمتر از ۳ ساعت ایندکس شود. سرعت ایندکس پایین صفحه و دشوار بودن رتبه‌بندی صفحات باعث شد تا الگوریتم کافئین روی کار بیاید.

البته بگویم که گوگل پس از رونمایی از الگوریتم کافئین در سال 2010 عنوان کرد: الگوریتم کافئین یکی از مهم‌ترین الگوریتم‌های تاریخ موتورهای جستجو است که قرار است باعث ایندکس بهتر سایت‌ها در سطح وب شود.

اگر سئوکار یا محتوانویس باشید، بارها به گوشتان خورده که بعد از مدتی محتوای خودتان را به‌روزرسانی کنید، دلیلش همین الگوریتم کافئین است. کافئین فقط به مطالب جدید اهمیت نمی‌دهد، بلکه خیلی راحت مطالب قدیمی شما هم ایندکس می‌کند تا اگر تغییری در آن داده باشید، رتبه بهتری برایتان در نظر بگیرد.

4- الگوریتم پاندا (Panda) (2011)

حواستان باشد که پاندای مهربان را عصبانی نکنید که جریمه‌ سنگینی برایتان در نظر می‌گیرد. سال 2010 بود که گوگل با بحران جدی افت کیفیت نتایج جستجو و نارضایتی کاربران روبرو شد. این بحران باعث شد تا الگوریتم جدید گوگل یعنی پاندا روی کار بیاید؛ اولین حیوان از باغ‌وحش گوگل که در سال 2016 به الگوریتم هسته اصلی گوگل هم اضافه شد.

در آن زمان تمام سایت‌های اسپم، محتواهای بی‌کیفیت و بی‌ارزش، تبلیغات آزاردهنده وب‌سایت‌ها، محتواهای تکراری، محتواهای بیش از حد کوتاه شده و... توسط کمپانی گوگل پنالتی و از نتایج جستجو حذف شدند.

پاندا هم سخت‌گیرتر از این حرف‌ها است که دوباره به شما اعتماد کند؛ اما سایت‌هایی بودند که با اصلاح محتواها و تولید محتوای اورجینال، بعد از مدت‌زمان طولانی از پنالتی خارج شدند.

5- الگوریتم تازگی محتوا (Freshness) (2011)

الگوریتم Freshness در سال 2011 فضای وب را متحول کرد. در آن زمان همه داشتند از الگوریتمی صحبت می‌کردند که 35 درصد از نتایج جستجو را تغییر داده است. تازگی محتوا از الگوریتم های سئو مهم برای سایت‌های خبری و سایت‌های به‌روز است. حالا این سروصداها برای چه اتفاق افتاد؟

زمانی که کاربر در موتور جستجوگر گوگل دنبال جدیدترین اخبار و آمار می‌گشت، واقعاً نتایج تازه‌ای برایش نمایش داده می‌شد. مثلاً با سرچ قیمت دلار، تنها سایت‌هایی که قیمت لحظه‌ای دلار را دارند در صدر فهرست نتایج هستند.

یا وقتی در مورد اسامی نمایندگان مجلس شورای اسلامی جستجو می‌کنید، فهرست نمایندگانی که در حال حاضر در مجلس هستند نشان داده می‌شود نه نمایندگان ۱۰ سال گذشته! ویژگی جذابی که حقیقتاً برای وب ضروری است.

6- الگوریتم ونیز (Venice) (2012)

حالا در سال 2012 هستیم و وقت معرفی یکی دیگر از الگوریتم‌های گوگل برای سئو فرارسیده است. یک سری از کلمات هستند که موقعیت مکانی خاصی را شامل می‌شوند. اصلاً بگذارید با یک مثال این بخش را توضیح دهیم.

فرض کنید در گوگل کلمه کافی‌شاپ را جستجو کردید و می‌خواهید خیلی سریع، نزدیک‌ترین کافی‌شاپ را پیدا کنید. قبلاً که گوگل سرویسی به اسم گوگل‌مپ را معرفی نکرده بود؛ در آن زمان کاربر با جستجوی کلمه کافی‌شاپ باید کلی زمان می‌گذاشت و مطالب سایت‌ها را می‌خواند تا یک کافی‌شاپ پیدا کند.

گوگل در ابتدا سرویس گوگل مپ را راه اندازی کرد؛ اما بعد از مدتی از الگوریتم ونیز رونمایی کرد. الگوریتمی که با کمک گوگل مپ، IP و GPS کاربر، به سرعت نزدیک ترین نتایج را به موقعیت جغرافیایی کاربر در بخشی به اسم local pack نشان می‌داد. اینجا بود که سئوی محلی سایت‌ها اهمیت پیدا کرد.

7- الگوریتم پنگوئن (Penguin) (2012)

آن‌قدر که سایت‌های مختلف با خرید بک‌لینک‌های غیرطبیعی و زیاد سعی کردند رتبه خوبی در نتایج جستجو بگیرند، گوگل از الگوریتم جدید باغ‌وحش خودش یعنی الگوریتم پنگوئن رونمایی کرد. پنگوئن باهوشی که از همان ابتدا با سایت‌هایی که لینک‌سازی غیرطبیعی داشتند برخورد جدی کرد.

الان دیگر رتبه‌بندی سایت صرفاً بر اساس تعداد بک لینک های بیشتر نیست؛ بلکه داشتن لینک‌های طبیعی و معتبر است که باعث می‌شود پنگوئن رتبه خوبی به سایت شما بدهد. اگر نظر من را بخواهید، پیشنهاد می‌کنم سراغ سئوی کلاه سیاه نروید و دوستی خودتان را با پنگوئن‌ها حفظ کنید.

تا یادم نرفته بگویم که الگوریتم پنگوئن تا سال 2016 نزدیک به 5 بار به‌روزرسانی شد و نحوه کار آن تغییراتی داشت. در حال حاضر هم جزو اصلی‌ترین الگوریتم‌های گوگل محسوب می‌شود.

8- الگوریتم دزد دریایی (Pirate) (2012)

اشتباه فکر نکنید، الگوریتم دزد دریایی قرار نیست چیزی از شما بدزدد؛ بلکه قرار است دزدهای ادبی را شناسایی و با آن‌ها مقابله کند. البته منظورم دزدی‌هایی است که بیشتر مربوط به محتواهای غیررایگان سطح وب هستند.

مثل سایت‌های دانلود فیلم، کتاب، موسیقی و غیره که اجازه انتشار آن را ندارند و به‌نوعی دارند حق کپی‌رایت را نقض می‌کنند. البته این را هم بگویم که در کشور ما حق کپی رایت رعایت نمی‌شود و الگوریتم دزد دریایی هم هنوز نمی‌تواند همهٔ این سایت‌ها را شناسایی کند.

اما خب اگر شانس با شما یار نباشد و کسی از سایت شما به‌خاطر کپی رایت شکایت کند، دزد دریایی شما را پیدا می‌کند و خیلی زود به سراغتان می‌آید.

9- الگوریتم مرغ مگس خوار (Hummingbird) (2013)

یکی دیگر از انواع الگوریتم‌ های سئو گوگل که اتفاقاً جریمه‌ای برایتان در نظر نمی‌گیرد، الگوریتم مرغ مگس خوار است. البته این به نفع شماست که قوانین مرغ مگس خوار را رعایت کنید تا شانس زیادی برای کسب رتبه در نتایج جستجوی مرتبط بگیرید. چطور؟

الان وقتی یک کاربر کلمات نامفهوم با اشتباهات تایپی را جستجو می‌کند، گوگل منظور کاربر را متوجه می‌شود. همه این‌ها را مدیون مرغ مگس خوار هستیم. این الگوریتم سعی می‌کند تا منظور و مفهوم کاربران را متوجه شود و نتیجه دلخواهشان را نشان دهد.

مثلاً وقتی جستجو کنید تهران لباس از کجا بخرم؟ نتایج جستجو تماماً معرفی مراکز خریدهای تهران را نشان می‌دهد. برای همین سعی کنید در زمان نوشتن محتوا، با نوشتن کلمات کلیدی مترادف و متنوع، به مرغ مگس خوار کمک کنید.

10- الگوریتم کبوتر (Pigeon) (2014)

گوگل دقیقاً شبیه نوزادی است که به مرورزمان یاد می‌گیرد چطور حرکت کند، حرف بزند و کارهایش را انجام دهد. نوزاد هم اول چهاردست‌وپا حرکت می‌کند و بعد یاد می‌گیرد چطور روی دوپایش راه برود؛ درست نمی‌گویم؟!

گوگل هم اول با الگوریتم ونیز سعی کرد نتایج جستجوی محلی را دچار تحول کند؛ بعد از آن الگوریتم کبوتر را به موتور جستجوی خودش اضافه کرد. الگوریتمی که بر سئوی محلی تأثیر می‌گذارد و به‌نوعی دقیق‌تر از ونیز عمل می‌کند.

11- الگوریتم موبایل گدون (Mobilegeddon) (2015)

وقتی گوگل فهمید نزدیک به ۵۰٪ جستجوهایش از طریق موبایل انجام می‌شود، تصمیم گرفت الگوریتم موبایل گدون را معرفی کند. سایت‌هایی که در نسخه موبایل بهینه سازی نشده بودند یا به‌اصطلاح mobile friendly نبودند، رتبه خودشان را در نتایج جستجو از دست دادند.

اصلاً پایه و اساس این به‌روزرسانی‌ها، رضایت کاربران بود؛ حالا اگر کاربران موبایل را ترجیح می‌دهند، پس گوگل هم باید به فکر بهینه سازی نتایج جستجو در موبایل باشد. این فاکتور به حدی برای گوگل اهمیت دارد که گاهی اوقات نتایج جستجو یک کلمه در موبایل و دسکتاپ کاملاً متفاوت است.

12- الگوریتم رنک برین (Rank Brain) (2015)

الگوریتم رنک برین در اصل الگوریتمی بر پایه هوش مصنوعی (AI) است که تلاش می‌کند بهترین اطلاعات و نتایج را در پاسخ به جستجوی کاربر نمایش دهد. سومین عامل تأثیرگذار در تعیین نتایج جستجو همین الگوریتم رنک برین است.

زمانی که عبارت جستجو شده واضح نیست، این هوش مصنوعی تلاش می‌کند تا معنای هر کلمه را تفسیر کند و نتایج مشابهی را نمایش دهد. از طرفی featured snippets، People also search for و People also ask در صفحه SERP، کار همین الگوریتم Rank Brain است.

13- الگوریتم موش کور (Possum) (2016)

الگوریتم موش کور بیشتر روی جستجوی محلی کسب‌وکارها تأثیر می‌گذارد. حیوان دیگری از باغ وحش گوگل که به کمک کسب‌وکارها آمد تا آن سایت‌هایی که نمی‌توانستند رتبه خوبی در نتایج جستجو داشته باشند، در سرچ محلی رتبه خوبی بگیرند.

البته نتایج موش کور همیشه یکسان نیست! گاهی اوقات یک کسب و کار می‌تواند در نتایج جستجوی محلی نمایش داده نشود و به‌نوعی پنهان شود. اینجا موش کور است که تصمیم می‌گیرد کجا و با چه کلمه کلیدی سایت شما را به کاربران نمایش دهد.

14- الگوریتم فِرد (Fred) (2017)

اگر سایت خودتان را از تبلیغات بیش از حد و نامرتبط پر کردید، دیر یا زود فِرد به سراغ شما می‌آید. فرد هم همانند دیگر الگوریتم‌ های گوگل، کیفیت محتوا و بک‌لینک‌ها را مورد بررسی قرار می‌دهد؛ اما تمرکز اصلی آن روی سایت‌هایی است که تبلیغات زیاد و نامرتبط دارند.

گوگل را هم که می‌شناسید، دلش نمی‌خواهد کاربرانش از نتایج جستجو ناراضی باشند؛ به همین خاطر، تلاش می‌کند تا این سایت‌ها را جریمه کند و به اعماق نتایج جستجو بفرستد.

15- الگوریتم مدیک یا طبی (Medic) (2018)

همان‌طور که از نام این الگوریتم پیداست، سایت‌های پزشکی و خدماتی که در دسته حوزه‌های تخصصی قرار می‌گیرند، دچار تغییر و تحول شدند. گوگل در سال 2018 تصمیم گرفت تا سخت‌گیری‌های بیشتری در نتایج جستجوی صفحات پزشکی و بهداشتی داشته باشد. البته نیمی از دیگر سایت‌های غیرپزشکی هم تحت‌تأثیر قرار گرفتند.

وجود الگوریتم مدیک هیچ‌وقت از طرف گوگل تأیید نشد؛ اما به‌هرحال در آن سال شاهد تغییر نتایج جستجو بودیم. سایت‌هایی که از اطلاعات موثق و منابع معتبری استفاده کرده بودند، جایگاه خود را حفظ کردند، اما سایت‌های غیرمعتبر شانسی برای حفظ جایگاه نداشتند.

16- الگوریتم (Mobile First index) (2019)

همیشه حق با نسخه موبایل است. فکر کردید گوگل به همین راحتی از کنار کاربران موبایلش می‌گذرد؟ نه خیر این‌طور نیست. در سال 2019 گوگل به‌صورت جدی‌تر به این مسئله نگاه کرد و تصمیم گرفت الگوریتم موبایل فرست ایندکس را به الگوریتم‌های سئو اضافه کند.

یعنی با ایندکس کردن سایت در نسخه موبایل تصمیم می‌گیرد که چه رتبه‌ای در نتایج جستجو داشته باشید. اولویت دومش هم نسخه دسکتاپ است. ریسپانسیو بودن سایت اهمیت دارد؛ اما اگر سایت شما به‌صورت انحصاری برای نسخه موبایل طراحی شده باشد و تجربه کاربری خوبی هم نشان دهد، چراغ سبزی از این الگوریتم می‌گیرید.

17- الگوریتم برت (BERT) (2019)

حالا وقت معرفی بزرگ‌ترین تغییر الگوریتم گوگل طی 5 سال گذشته خودش یعنی الگوریتم برت رسیده است. BERT همانند رنک برین بر پایه هوش مصنوعی است و برای شناخت مفهوم کلمات و عبارت‌های جستجو روی کار آمده است. خب بگذارید با یک مثال نحوه کار الگوریتم برت را توضیح دهم.

فرض کنید در گوگل سرچ می‌کنید “چک پول چیست؟” تمامی نتایج جستجو تصاویر، فیلم و محتواهای مربوط به چک پول است. اما وقتی سرچ کنید “چک زدن یعنی چه” نتایج جستجو مربوط به معنای چک زدن، فیلم‌های معروف سیلی‌زدن به‌صورت و غیره نشان داده می‌شود.

این وظیفه الگوریتم برت است که کلمات قبل و بعد یک عبارت را تشخیص دهد و نتیجه درست را نمایش دهد. BERT ابتدا در زبان انگلیسی و کم‌کم برای همه زبان‌های دنیا فعال شد.

18- الگوریتم محتوای مفید (Helpful Content) (2022)

اگر هنوز هم عقیده دارید که باید برای موتورهای جستجو محتوا بنویسید تا رتبه خوبی در نتایج جستجو داشته باشید، سخت در اشتباهید! جدیدترین الگوریتم گوگل، یعنی الگوریتم محتوای مفید برخلاف عقیده شما عمل می‌کند.

الگوریتم helpful content تلاش می‌کند تا سایت‌های با کیفیتی که محتوای مفیدی برای کاربران تولید کردند را در صدر نتایج جستجو قرار دهد. یعنی آن‌قدرها هم برایش اهمیت ندارد که چند بار از کلمه کلیدی استفاده کردید؛ اگر محتوای خودتان را برای کاربران بنویسید و بازخورد خوبی دریافت کنید، سربلند از این آزمون بیرون می‌آیید.

اینفوگرافیک الگوریتم های مهم گوگل

کلام پایانی

گوگل تقریباً هر سال از الگوریتم جدیدی رونمایی می‌کند؛ به همین خاطر اگر دیدید که ترافیک وب‌سایت به طرز عجیبی کاهش پیدا کرد یا تغییراتی در رتبه‌بندی کلمات کلیدی سایت ایجاد شد، احتمال دارد به‌خاطر الگوریتم جدید گوگل باشد.

شما به‌عنوان سئوکار یا کپی رایتر وظیفه دارید که به‌روز باشید و آپدیت‌ها و الگوریتم‌های جدید گوگل را دنبال کنید. اگر سؤالی در خصوص الگوریتم‌های گوگل ذهنتان را درگیر کرده، آن را در بخش نظرات بنویسید.