انواع مدل های کسب و کار اینترنتی
مدلها و دستهبندیهای مختلفی برای کسب و کار های اینترنتی وجود دارد و حتما اکثر شما، نمونههای مختلفی از انواع مدلها را مشاهده کردید و با آنها آشنایی دارید. دستهبندیهای مختلفی برای انواع کسب و کار اینترنتی وجود دارد که ما در این بخش، انواع کسب و کار اینترنتی را به ۹ دسته تقسیم میکنیم و در هر مورد چند نمونه انجام شده در ایران را معرفی میکنیم.
یکی از رایجترین مدلهای کسب و کار اینترنتی در ایران، فروش مستقیم کالا بر بستر اینترنت است.
۱- فروش مستقیم کالا
یکی از رایجترین مدلهای کسب و کار اینترنتی در ایران، فروش مستقیم کالا بر بستر اینترنت است. با نفوذ اینترنت به زندگی اکثر افراد، بسیاری از فروشگاههای مختلف به فکر راهاندازی یک فروشگاه اینترنتی افتادند تا با تغییرات بازار و سبک زندگی مشتریان همگام شوند و علاوه بر فروش سنتی، بتوانند محصولات خود را از طریق اینترنت به فروش برسانند و درآمد خود را افزایش دهند.
فروشگاههای اینترنتی مختلفی سالها است که فعالیت خود را در ایران آغاز کردهاند؛ برای مثال بانه دات کام یکی از قدیمیترین فروشگاههای اینترنتی لوازم خانگی و وسایل منزل است و اکنون یکی از برترین فروشگاههای اینترنتی ایران است.
۲- فروش مستقیم خدمات
یکی دیگر از مدلهای کسب و کار اینترنتی، فروش مستقیم خدمات از طریق اینترنت است. برای مثال یک شرکت ارائهدهنده خدمات میتواند یک سایت با نام شرکت خود راهاندازی کند یا اپلیکیشنی را برای تلفنهای همراه هوشمند ایجاد کند تا مشتریان بتوانند از طریق سایت یا اپلیکیشن، خدمت موردنظر خود را مشخص کنند و شرکت آن خدمت را به آنها ارائه دهد. برای مثال یک شرکت خدمات نظافتی ساختمان میتواند سایتی راهاندازی کند تا مشتریان نوع خدمت و زمانی که به آن خدمت احتیاج دارند را مشخص کنند و به راحتی از خدمات شرکت استفاده کنند. شرکتها از این طریق میتوانند ارتباط با مشتریان را بیشتر و راحتتر کنند و میزان رضایت مشتریان را افزایش دهند. مشتریان هم میتوانند در هر ساعت از شبانهروز تنها با چند کلیک ساده، با شرکت ارائهدهنده خدمات ارتباط برقرار کنند و خدمت درخواستی خود را سفارش دهند.
مدلهای کسب و کار اینترنتی
۳- واسطهگری محصولات
نوع دیگر مدلهای کسب و کار اینترنتی، واسطه گری محصولات است. در این مدل، کسب و کار اینترنتی محصولی ندارد و محصولات شرکتهای دیگر یا تولیدکنندگان را به مشتریان سایت خود ارائه میدهد. این نوع کسب و کار هم اخیرا در ایران رایج شده است و نمونههای موفقی هم به وجود آمدهاند. بزرگترین نمونه از این مدل کسب و کار اینترنتی، نتبرگ است که از سال ۱۳۹۰ فعالیت خود را آغاز کرده است و به موفقیتها و درآمد بسیار زیادی رسیده است. محصولات کسب و کارها و شرکتهای مختلف برای فروش در اپلیکیشن و سایت این شرکت به اشتراک گذاشته میشود. درآمد این نوع کسب و کار به این صورت است که به ازای فضا و مخاطبانی که در اختیار فروشنده قرار میدهد، درصدی از مبلغ فروش محصولات را از او دریافت میکند.
۴- واسطهگری خدمات
مدل دیگر کسب و کار اینترنتی، واسطهگری خدمات است. در این مدل خدمات کسب و کارها و شرکتهای مختلف در یک سایت یا اپلیکیشن به مشتریان ارائه میشود. در این مدل شرکتهای کوچک ارائهدهنده خدمت میتوانند به مخاطبان زیادی دسترسی داشته باشند و افراد متقاضی خدمات مختلف نیز میتوانند در یک صفحه، ارائهدهندگان مختلف را ببینند، آنها را با یکدیگر مقایسه کنند و بهترین آنها را انتخاب کنند. برای مثال سایت پونیشا بستری را فراهم کرده است تا افرادی که خدماتی مانند ترجمه، طراحی سایت، سئو و… ارائه میدهند را به افرادی که به دنبال این خدمات هستند متصل کنند. این سایت یک واسطه است که خود خدمتی را ارائه نمیدهد و تنها واسطهای بین ارائهدهنده و گیرنده خدمات است.
۵- تولید محتوا
در این مدل، کسب و کار اینترنتی از طریق محتوای متنی، تصویری، ویدیویی و… به صورت مستقیم یا غیرمستقیم درآمدزایی میکند. در حالت مستقیم کسب و کار اینترنتی میتواند از راههایی مثل فروش اشتراک یا فروش محتوا درآمدزایی کند. در حالت غیرمستقیم میتوان به مخاطبان محتوای رایگان ارائه کرد و پس از جذب مخاطب، از ظرفیتهای دیگر سایت مانند تبلیغات درآمدزایی کند. از نمونههای اجرا شده در ایران میتوان به سایتهایی مانند دیجیاتو و فیلیمو اشاره کرد. سایت دیجیاتو محتوای رایگان در اختیار مخاطبان قرار میدهد وسایت فیلیمو، محتوای تصویری را در ازای دریافت هزینه در اختیار مخاطب قرار میدهد.
همچنین بخوانید: «کار در منزل چی خوبه؟ | 39 ایده کار در منزل ( فقط برای خانم ها! )»
۶- ارائه امکانات و خدمات آنلاین
ارائه امکانات و خدمات آنلاین نیز یکی از مدلهای کسب و کار اینترنتی پرطرفدار در ایران است. در این مدل خدمتی از طریق اینترنت و به صورت آنلاین به مشتریان ارائه میشود. تمام مراحل همکاری از جمله پرداخت هزینه، دریافت خدمت و… در فضای اینترنت و به صورت آنلاین انجام میشود. برای مثال نرمافزار آنلاین مدیریت پروژه تسکولو به شرکتهای مختلف خدمات آنلاین مدیریت پروژه ارائه میدهد.
۷- ارائه بستر مورد نیاز برای کار
برخی از کسب و کارهای اینترنتی بستری را برای افراد ایجاد میکنند تا بتوانند نیاز خود را بر طرف کنند. برای مثال برخی افراد نیاز دارند که نوشتههای خود را در مکانی به اشتراک بگذارند یا با افراد مختلف در زمینههای متفاوت بحث و گفتوگو کنند. یک نمونه از این مدل کسب و کار، سایت دیوار است که نیاز مردم به ارائه آگهیهای تبلیغاتی را برطرف میکند.
۸- آموزش مجازی
در این مدل، کسب و کار اینترنتی دورهها و کلاسهای آموزشی را در فضای اینترنت به مخاطبان ارائه میدهد و کلاسها به صورت آنلاین برگزار میشوند. در این مدل درآمد کسب و کار از طریق دریافت هزینه کلاسها فراهم میشود.
برخی از مدلهای کسب و کار اینترنتی میتوانند در کنار یکدیگر استفاده شوند و یک مدل ترکیبی را ایجاد کنند.
۹- مدل ترکیبی
برخی از مدلهای کسب و کار اینترنتی که تاکنون معرفی شدند، میتوانند در کنار یکدیگر استفاده شوند و یک مدل ترکیبی را ایجاد کنند. موسسان کسب و کار میتوانند با استفاده از خلاقیت و نوآوری خود و بر اساس ایدهای که دارند مدلهای مخالفی را با هم ترکیب کنند و مدل جدید خود را ایجاد کنند. برای مثال میتوانید علاوه بر فروش خدمات خود، آموزش مجازی هم در کسب و کار اینترنتی خود داشته باشید و این دو مدل را با یکدیگر ترکیب کنید.
برای مثال شرکت بزرگ دیجیکالا یک مدل ترکیبی دارد و خردهفروشی و مارکتپلیس را با یکدیگر ترکیب کرده است. این شرکت به موفقیتهای بزرگی رسیده است و اکنون رتبه ۳ را در سایتهای ایرانی به خود اختصاص داده است.