مدیر کسب و کار الکترونیکی

پایگاه‌داده یا دیتابیس (Database) مجموعه‌ای سازمان‌یافته از اطلاعات یا داده‌هایی است که بر روی یک سیستم کامپیوتری ذخیره می‌شوند. پایگاه‌های داده امروزی معمولاً توسط سیستم مدیریت پایگاه‌داده (DBMS) و سیستم‌های مدیریت پایگاه‌داده رابطه‌ای (RDBMS) مدیریت می‌شوند. مجموعه داده‌ها، DBMS و نرم‌افزارهای مرتبط با آنها، تحت عنوان سیستم پایگاه‌‌داده یا به طور خلاصه پایگاه‌داده نامیده می‌شود. وظیفه اصلی دیتابیس، آسان‌تر کردن دسترسی، مدیریت و به‌روزرسانی اطلاعات موجود در شبکه می‌باشد. اطلاعاتی مانند نام کاربری اعضای سایت، اطلاعات مشتریان، اطلاعات مالی شرکت، تاریخ‌ها، … بر روی پایگاه‌داده ذخیره می‌شوند. می‌توان از دیتابیس برای ذخیره، نگهداری، سازماندهی و دسترسی به هر نوع داده‌ای (Data) استفاده کرد. اطلاعات در پایگاه‌های داده، برای دسترسی بهتر در یک سری جداول سازمان‌دهی شده نمایش داده می‌شوند. اکثر پایگاه‌های داده از زبان SQL استفاده می‌کنند که به کمک آن می‌توان داد‌ه‌هایی را ایجاد و سازماندهی کرد.

امروزه اکثر وب‌سایت های دنیا از طریق پایگاه‌های داده مدیریت می‌شوند. به عنوان مثال، مدیر یک وب‌سایت هتلی از پایگاه‌داده برای بررسی در دسترس بودن اتاق‌های هتل استفاده می‌کند یا مثلا در یک وب‌سایت فروش محصولات بهداشتی، اطلاعات خریداران در پایگاه‌داده ذخیره می‌شوند. پایگاه‌های داده انواع مختلفی دارند که مهم‌ترین آنها MySQL، Sybase، Oracle، MongoDB، Informix، PostgreSQL و SQL Server می‌باشند.

با رشد تصاعدی حجم داده‌ها در طول سالیان، واحدهای اندازه‌گیری آنها نیز دچار تغییراتی شدند و امروزه در علم کامپیوتر از واحدهای بسیار بزرگتری استفاده می‌شود. طبق مطالعه انجام شده توسط مجله PwC مشخص شده است که تنها در سال ۲۰۱۹، تعداد ۴.۴ زتابایت (ZB) داده در سراسر جهان تولید شده است. از سوی دیگر، IDC پیش‌بینی کرده است که تا سال ۲۰۲۵، این مقدار به ۱۷۵ زتابایت افزایش خواهد یافت.

داده چیست؟

هر داده‌، مجموعه‌ای مجزا و کوچک از اطلاعات می‌باشد که به اشکال مختلفی مانند متن، عدد، بایت، … مورد استفاده قرار می‌گیرد و می‌توان آن را بر روی یک تکه کاغذ، گوشی، حافظه کامپیوتری و غیره ذخیره کرد. به عنوان مثال، نام، سن، قد، وزن شما … نمونه‌ای از داده‌های مربوط به شما هستند. داده‌ها می‌توانند متن یا عدد یا بایت‌ها و بیت‌های داخل حافظه دستگاه‌های الکترونیکی باشند. داده‌ها مهم‌ترین بخش دنیای کامپیوتر هستند.

صفحه گسترده و پایگاه‌داده چه تفاوت‌هایی دارند؟

صفحه گسترده (Spreadsheet) دفتر الکترونیکی و آنلاینی است که کاربران با کمک آن می‌تواننند جدول‌هایی را ایجاد و داد‌ه‌های خود را داخل آنها قرار دهند. صفحه گسترده‌ها همچنین به مرتب‌سازی و محاسبه داد‌ها کمک بسیاری کرده و از فرمول‌ها و توابع ریاضی مختلفی پشتیبانی می‌کنند. به همین دلیل برخی از افراد معتقدند که صفحه‌ گسترده و پایگاه‌داده تفاوت چندانی باهم ندارند و می‌توانند به جای هم مورد استفاده قرار بگیرند اما این ادعا درست نبوده که در ادامه دلیل آن را برای شما بازگو خواهیم کرد.

اگر شما فردی هستید که تنها نیاز به محاسبه تعدادی فرمول ساده و قرار دادن داده‌های عدد و غیرعددی خود در جدول‌هایی مشخص دارید، بنابراین صفحه گسترده می‌تواند گزینه بسیار خوبی برای شما باشد اما اگر با داده‌های پیچیده‌تری سر و کار دارید، بنابراین باید از پایگاه‌داده استفاده کنید. نحوه ذخیره‌سازی داده‌ها، تفاوت اصلی بین صفحه گسترده و پایگاه‌داده است. در صفحه گسترده، داده‌ها در یک سلول ذخیره می‌شوند و کاربران می‌توانند آنها را ویرایش و یا مدیریت کنند اما در پایگاه‌داده، سلول‌ها حاوی رکوردهایی هستند که از جدول‌های خارجی می‌آیند. علاوه بر این، صفحه گسترده از اشتباهات سهوی کاربران جلوگیری نمی‌کند. به عنوان مثال، اگر شما در فیلد تاریخ، رشته‌ای از حروف را وارد کنید، نرم‌افزار خطایی به شما نشان نمی‌دهد اما چنین اتفاقی در دیتابیس رخ نمی‌دهد و در صورت اشتباه، پیام خطا دریافت خواهید کرد و باید داده وارد شده را اصلاح کنید.